Hoe lossen we het probleem van fijnstof op?
We weten dus dat het probleem van fijnstof is op te lossen door oude, niet schoon brandende kachels door nieuwe kachels te vervangen. Maar welke weg moeten we bewandelen?
We weten dus dat het probleem van fijnstof is op te lossen door oude, niet schoon brandende kachels door nieuwe kachels te vervangen. Maar welke weg moeten we bewandelen?
Misschien kan de Noorse stad Bergen ons het antwoord geven: nadat meerdere keren de alarmbellen rinkelden bij alle metingen van de luchtkwaliteit in deze stad, gelegen tussen zeven bergen, en dit betekende dat het in de buitenlucht verkeren een ‘aanmerkelijk gezondheidsrisico’ met zich meebracht, werden maatregelen genomen die goede resultaten lieten zien. Door 5000 Noorse kronen voor een oude haard te bieden, zijn veel inwoners van Bergen op een schoon brandende haard overgeschakeld. De gemeente besloot bovendien om met ingang van het nieuwe jaar een verbod op het gebruik van niet schoon brandende haarden in te voeren. “Heeft u zo’n haard, dan mag u deze niet gebruiken. U moet deze vervangen, verwijderen, verzegelen of op andere wijze het gebruik ervan tegengaan”, zo schrijft de gemeente op haar website. En verder: “Zowel milieuorganisaties als de haarden- en kachelbranche willen graag dat er een verbod op het gebruik van oude kachels komt en dat consumenten een nieuwe kopen”.
In de praktijk betekent dit dat het in de gemeente Bergen verboden is om oude, ouderwetse en niet schoon brandende haarden te gebruiken. Het doel van het verbod is om de uitstoot van fijnstof, wat in de winter voor schadelijke lucht kan zorgen, te verminderen.
In Noorwegen eist ‘Astma- og allergiforbundet’ (vergelijkbaar met het Longfonds) dat meer gemeenten een wettelijke basis krijgen om effectieve maatregelen tegen luchtverontreiniging te kunnen nemen, en deze daadwerkelijk gaan nemen.
Het resultaat van de door Bergen genomen maatregelen is opvallend goed. In een recent onderzoek verricht door het Europees Milieuagentschap (EEA), met als doel de luchtkwaliteit in 320 Europese te onderzoeken, eindigde Bergen op de vijfde plaats. Umeå in Zweden en Tampere in Finland hebben de allerschoonste lucht, terwijl vooral Poolse en Noord-Italiaanse steden onder aan de lijst staan, volgens de ranking opgesteld door het Europees Milieuagentschap. Een aantal Europese steden heeft maatregelen genomen om de luchtkwaliteit te verbeteren. In de genoemde ranking hebben 127 steden een luchtkwaliteit die als goed aan te merken is, terwijl 73 steden een slechte of zeer slechte luchtkwaliteit hebben. De slechte luchtkwaliteit kan fatale gevolgen voor de volksgezondheid hebben, volgens een door de EEA in november 2020 uitgegeven rapport. De VN constateert dat de hoeveelheid klimaatgassen blijft toenemen en de klimaatverandering vroeger komt dan aangenomen.
Er bestaat geen twijfel over dat schadelijke deeltjes in de lucht een groot probleem voor de volksgezondheid vormen, en dat fijnstof als gevolg van houtstook in oude kachels de grootste boosdoener is. Duitsland heeft nu als maatregel genomen dat vanaf 2021 het gebruik van alle kachels die voor 1995 zijn geproduceerd, is verboden. Een probleem is echter dat er voor de nieuwe kachels geen emissienormen zijn vastgesteld, waardoor veel producenten geen aandacht voor het milieu hebben. Er zijn evenmin metingen beschikbaar zoals in Noorwegen, die de enorme verschillen tussen schoon brandende haarden en de traditionele kachels laten zien.
Door dit gebrek aan kennis wordt in meerdere landen overwogen een totaal verbod op houtstook in te voeren. Dit is een ingrijpende maatregel voor de bevolking. Deze maatregel is naar onze mening, op zijn zachtst gezegd, vreemd, gelet op het feit dat de oplossing van de emissieproblematiek in een reeds bestaande verbrandingstechnologie ligt.
De conclusie is dat oude, niet schoon brandende kachels de grootste oorzaak van de fijnstofproblematiek gedurende de winter in Europese steden en plaatsen is. Nieuwe, schoon brandende kachels zijn de oplossing van het probleem!